DSÖ, çocukluk çağı kanser ilaçları için yeni standartlar belirledi

DSÖ, çocukluk çağı kanserlerinde kullanılan temel ilaçların çocuklara uygun formülasyonlarının geliştirilmesi amacıyla altı yeni hedef ürün profili (TPP) yayımladı.

DSÖ verilerine göre her yıl yaklaşık 400 bin çocuk ve ergen kansere yakalanıyor. Düşük ve orta gelirli ülkelerde çocukluk çağı kanserlerinde hayatta kalma oranlarının yüzde 30’un altında kaldığı, yüksek gelirli ülkelerde ise bu oranın yüzde 80’in üzerine çıktığı belirtildi.

Açıklamada, yaşa uygun ilaçların bulunmamasının tedavide önemli bir engel oluşturduğu ifade edildi. Çocukların sıklıkla yetişkinlere yönelik formülasyonları kullanmak zorunda kaldığı, bu ilaçların uygulanmasının güç olması nedeniyle dozlama hataları ve tedaviye ilişkin risklerin ortaya çıkabildiği kaydedildi.

DSÖ tarafından hazırlanan hedef ürün profilleri; siklofosfamid, etoposid, merkaptopürin, metotreksat, prokarbazin ve temozolomid olmak üzere altı kanser ilacının çocuklara uygun yeni formülasyonları için asgari ve ideal standartları belirliyor.

Profillerin, DSÖ'nün Çocuklara Yönelik Formülasyonlar Küresel Hızlandırma Ağı (GAP-f) kapsamındaki uzmanların katkılarıyla hazırlandığı bildirildi. Çalışma kapsamında 2024 yılının Aralık ayında uzman görüşmesi gerçekleştirildiği, 2025 baharında ise sektör uzmanları, ürün geliştiriciler, bilim insanları, çocuk onkologları, eczacılar, formülasyon uzmanları ve sağlık çalışanlarından görüş alındığı belirtildi.

DSÖ, yeni formülasyonlarda çözünür veya ağızda dağılan tabletler, mini tabletler ve çok parçacıklı dozaj formları gibi çocukların kullanımına uygun seçeneklerin önceliklendirilmesini önerdi. Ayrıca sıcak ve nemli iklimlere uygun, 24 aydan uzun raf ömrüne sahip stabil formülasyonlar, kabul edilebilir tat profilleri, düşük okuryazarlık düzeyine sahip bakım verenler için anlaşılır kullanım talimatları ve düşük ve orta gelirli ülkelerde erişilebilirliği destekleyecek uygun maliyetli ve sürdürülebilir üretim öne çıkan kriterler arasında yer aldı.

DSÖ Bilim Bölümü bünyesindeki GAP-f lideri Martina Penazzato, “Her çocuk, güvenli, etkili ve yaşına uygun ilaçları hak ediyor.” ifadelerini kullanarak, çocukluk çağı kanser ilaçlarının geliştirilmesi için yatırım ve yeniliğe ihtiyaç bulunduğunu belirtti.

DSÖ, yayımlanan altı hedef ürün profilinin, söz konusu formülasyonların geliştirilmesinin ardından gelecekte DSÖ Ön Yeterlilik Programı kapsamında değerlendirilmesine ve daha sonra Çocuklar İçin Temel İlaçlar Model Listesi’ne dahil edilmesine temel oluşturabileceğini bildirdi.